Blog Yazıları

7201 Sayılı Tebligat Kanunu'na göre tebligat muhatabın bilinen son adresinde yapılır.

Bilinen en son adresin tebligata elverişli olmadığının anlaşılması veya tebligat yapılamaması halinde ise muhatabın adres kayıt sisteminde bulunan yerleşim yeri adresi (yani resmi ikametgah adresi), bilinen en son adresi olarak kabul edilir ve tebligat bu adrese yapılır.

Tebligat Kanunu’nun 21/1 maddesi, muhatabın “adreste bulunmaması” ve “tebellüğden imtina” hallerini düzenlemiştir. Bu halde, kişinin adreste bulunmama sebebinin veya tebellüğden imtina gerekçesinin tebliğ memuru tarafından araştırılması gerekmektedir.

Tebligat Kanunu'nun Uygulanmasına Dair Yönetmelik'in 30. Maddesi ise tebliğ memuruna ilgilinin neden adreste bulunmadığını "tahkik etme" görevini yüklemiştir. Muhatabın, tebliğ adresinde ikamet etmekle birlikte, kısa ya da uzun süreli ve geçici olarak adreste bulunmadığının, tevziat saatlerinden sonra geleceğinin beyan ve bunun tevsik edilmesi halinde ancak, muhtara imza karşılığı tebliğ edilip, 2 numaralı fişin kapıya yapıştırılması ve komşunun durumdan haberdar edilmesi işlemlerine geçilebilecektir.

Araştırma; komşu, yönetici, kapıcı, muhtar veya kolluk görevlilerine sorulmak suretiyle yapılır. Bu kişilerin beyanları mazbataya yazılır ve imzaları alınır; imzadan kaçınmaları hâlinde bu durum da ayrıca tutanağa geçirilir.

Kişinin geçici olarak kısa süreliğine adresten ayrılmış olması halinde (işte olması, çarşıya gitmesi gibi) bu hususun tebliğ mazbatasına yazılarak komşuya, kapıcıya ya da yöneticiye bilgi verilmesi halinde tebligatın muhtara bırakılması usule uygun olacaktır.

Muhatabın adreste geçici olarak bulunmama sebebi ve tevziat saatlerinden sonra geleceği araştırılıp açıklığa kavuşturulmadan Tebligat Kanunu'nun 21/1. maddesine göre yapılan tebligat işlemi geçersizdir.

Özetle;

Yapılan araştırma sonucunda muhatabın o adreste ikamet etmekle birlikte kısa süreli ve geçici olarak adreste bulunmadığı anlaşılırsa, tebligat muhtara bırakılabilir. Bu durumda şu işlemlerin tamamının yerine getirilmesi zorunludur:

✔ Tebligat, muhtara imza karşılığı teslim edilmelidir.

✔ Haber kağıdı (2 numaralı fiş) muhatabın kapısına yapıştırılmalıdır.

✔ Komşu, kapıcı veya yönetici durum hakkında bilgilendirilmelidir.

ebliğ tarihi olarak ise ihbarnamenin (haber kağıdının) kapıya yapıştırıldığı tarih esas alınır. Bu tarihin geçerli sayılabilmesi, tebliğ memurunun yukarıda açıklanan araştırmayı eksiksiz yapmış ve belgelemiş olmasına bağlıdır.

Uygulamada sıkça tartışılan bir husus, mazbataya yazılan beyanın geçici yokluğu kanıtlamaya yetip yetmediğidir. Yargıtay 12. Hukuk Dairesi bu konuda önemli bir ölçüt belirlemiştir: Tebliğ mazbatasında muhatabın "işte olduğu" veya "çarşıya gittiği" şeklinde bir beyana yer verilmişse, bu durum kısa süreli ve geçici ayrılığı kanıtlamaya yeterlidir. Bu hâlde tebliğ memurunun ayrıca dağıtım saatlerinden sonra muhatabın dönüp dönmeyeceğini araştırması gerekmez.

Buna karşılık araştırma hiç yapılmamışsa ya da mazbataya herhangi bir beyan yazılmamışsa, tebligat usulsüz sayılır. Tebliğ tarihi ise bu hâlde muhatabın tebligattan fiilen haberdar olduğu tarih olarak düzeltilir. (UYAP Vatandaş Portal’dan evrakın okunduğu tarih de öğrenme tarihi sayılmaktadır.)

Tebligat Kanunu m. 21/2’ye göre muhtara yapılan tebligat, ancak kanunda öngörülen usul eksiksiz yerine getirildiğinde geçerlilik kazanır. Tebliğ memurunun araştırma yapmaması, geçici yokluğu mazbataya kaydetmemesi veya haber kağıdını kapıya yapıştırmaması hâlinde tebligat usulsüzdür ve bu durum mahkemede itiraz konusu yapılabilir.

Tebligat Kanunu'nun 21/2. Maddesi ise, bilinen son adrese çıkarılan tebligatın iade edilmesi hâlini düzenlemektedir. Bu durumda tebligat, MERNİS adresine "MERNİS adresi" şerhi verilerek 21/2. madde kapsamında yeniden çıkarılır.

21/2. maddesinin 21/1. maddeden temel farkı şudur: Muhatap o adreste hiç oturmamış ya da oradan sürekli olarak ayrılmış olsa bile tebliğ memuru, 21/1. maddesinde aranan araştırma yükümlülüğünü yerine getirmeksizin tebligatı doğrudan muhtara teslim edebilir; ihbarnameyi kapıya yapıştırması yeterlidir. Kanun koyucu, MERNİS adresini kişinin hukuki anlamda son ve geçerli adresi olarak kabul ettiğinden bu adreste ayrıca araştırma yapılması zorunluluğu aranmamaktadır.

Ancak 21/2. maddesinin uygulanabilmesi için öncelikle bilinen son adrese usulüne uygun tebligat çıkarılmış ve bu tebligatın iade edilmiş olması gerekir. Bilinen son adrese hiç tebligat çıkarılmadan doğrudan MERNİS adresine 21/2. şerhiyle tebligat yapılması usule aykırı olup geçersiz sayılır.

⚠ Önemli Uyarı

Tebligat tarihi, pek çok hukuki süreçte itiraz, cevap, istinaf, temyiz veya icra takibine ilişkin başvuru sürelerinin başlangıcını belirlemektedir. Bu nedenle usulsüz yapıldığını düşündüğünüz bir tebligat ile karşılaştığınızda hak kaybına uğramamak için vakit geçirmeksizin bir avukata danışmanızı öneririz.

Telefon

+90 542 208 06 65

E-mail

guneyatilgan@hotmail.com

Adres

150 Evler Mahallesi, 29 Mayıs Caddesi, Metin İş Merkezi No:7/4, Ayvalık, Balıkesir